Stal szybkotnąca to stal narzędziowa stopowa stosowana do wykonywania części roboczych narzędzi skrawających, m.in. wierteł, frezów, gwintowników i rozwiertaków. Często oznacza się ją skrótem HSS od angielskiego High Speed Steel.
Dlaczego stosuje się ją na wiertła?
Podczas wiercenia krawędzie skrawające wiertła nagrzewają się wskutek tarcia i skrawania materiału. Stal szybkotnąca zachowuje dużą twardość nawet w podwyższonej temperaturze, dlatego nadaje się do pracy z większymi prędkościami skrawania niż zwykła stal konstrukcyjna.
Najważniejsze cechy stali szybkotnącej:
- duża twardość i odporność na ścieranie,
- zachowanie właściwości skrawnych w wysokiej temperaturze,
- dobra wytrzymałość krawędzi tnących,
- możliwość obróbki wielu metali, np. stali, żeliwa i metali nieżelaznych.
Skład i dodatki stopowe
Stale szybkotnące zawierają dodatki stopowe, takie jak wolfram, molibden, wanad, chrom lub kobalt. Dodatki te poprawiają twardość, odporność cieplną i trwałość ostrza.
Ważne na egzaminie
Jeżeli pytanie dotyczy materiału roboczego wierteł, frezów lub innych narzędzi skrawających, typową poprawną odpowiedzią jest stal szybkotnąca, a nie stal konstrukcyjna, nierdzewna czy zwykła stal stopowa.