Uchwyt noża tokarskiego
Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń
Uchwyt noża tokarskiego to część noża lub oprawki, która służy do zamocowania narzędzia w imaku tokarki. Musi zapewniać sztywne i pewne trzymanie ostrza podczas toczenia, aby ograniczyć drgania, przesunięcia narzędzia i pogorszenie jakości powierzchni.
Jakie wymagania musi spełniać uchwyt?
Uchwyt noża tokarskiego powinien mieć:
- odpowiednią wytrzymałość mechaniczną,
- dużą sztywność,
- odporność na odkształcenia pod wpływem sił skrawania,
- możliwość dokładnego zamocowania w imaku,
- wystarczającą trwałość eksploatacyjną.
Nie musi natomiast mieć tak dużej odporności na wysoką temperaturę i ścieranie jak samo ostrze skrawające.
Z jakich materiałów wykonuje się uchwyty?
Na uchwyty lub trzonki noży tokarskich stosuje się najczęściej stale o dobrej wytrzymałości i stosunkowo niskim koszcie, np.:
- stale konstrukcyjne,
- stale węglowe,
- niektóre stale narzędziowe.
Materiały te dobrze nadają się na elementy przenoszące obciążenia, ale niekoniecznie pracujące bezpośrednio jako ostrze skrawające.
Dlaczego nie stosuje się stali szybkotnącej?
Stal szybkotnąca jest przeznaczona głównie na części skrawające narzędzi, ponieważ zachowuje twardość w podwyższonej temperaturze. Jest jednak droższa od zwykłych stali konstrukcyjnych i nie ma potrzeby wykonywania z niej całego uchwytu.
Dlatego w praktyce stal szybkotnącą stosuje się na ostrza lub płytki skrawające, a nie zazwyczaj na uchwyty noży tokarskich.