Wał maszyny to element o najczęściej cylindrycznym kształcie, którego zadaniem jest przenoszenie ruchu obrotowego oraz momentu obrotowego między częściami maszyny, np. kołami pasowymi, zębatymi, sprzęgłami lub wirnikami.
Z jakiego materiału wykonuje się wały?
Wały maszyn i urządzeń wykonuje się najczęściej ze stali konstrukcyjnej. Jest to materiał odpowiedni, ponieważ ma dobrą wytrzymałość mechaniczną, nadaje się do obróbki skrawaniem i może przenosić znaczne obciążenia.
W zależności od przeznaczenia wału stosuje się m.in. stale konstrukcyjne węglowe lub stopowe. Wały bardziej obciążone mogą być dodatkowo ulepszane cieplnie, np. hartowane i odpuszczane.
Dlaczego nie inne materiały?
- Stopy miedzi stosuje się częściej na panewki, tuleje lub elementy ślizgowe, a nie typowe wały napędowe.
- Stal narzędziowa służy głównie do wykonywania narzędzi, np. noży, matryc, wykrojników.
- Tworzywa ceramiczne są twarde i odporne na temperaturę, ale kruche, dlatego nie są typowym materiałem na wały maszyn.
Przykładowe cechy wału
Wał powinien mieć odpowiednią:
- wytrzymałość na skręcanie i zginanie,
- dokładność wymiarową,
- gładkość powierzchni czopów,
- odporność na zużycie w miejscach współpracy z łożyskami.
W pytaniach egzaminacyjnych poprawna odpowiedź na pytanie o surowiec do produkcji wałów to zwykle: stal konstrukcyjna.