Wyłącznik bezpieczeństwa to element sterowania maszyną, który umożliwia szybkie zatrzymanie jej pracy w sytuacji zagrożenia, awarii lub nieprawidłowego działania. W obrabiarkach służy m.in. do natychmiastowego zatrzymania obrotów wrzeciona, posuwów lub całego układu napędowego.
Jak wygląda?
Najczęściej ma postać dużego, dobrze widocznego przycisku:
- w kolorze czerwonym,
- umieszczonego na żółtym tle,
- o kształcie grzybkowym,
- często z mechanizmem zatrzaskowym, który po naciśnięciu pozostaje w pozycji wyłączenia.
Taki przycisk bywa nazywany także STOP awaryjny lub E-STOP.
Do czego służy?
Wyłącznik bezpieczeństwa stosuje się, gdy dalsza praca maszyny może spowodować zagrożenie dla operatora, uszkodzenie przedmiotu obrabianego, narzędzia albo samej obrabiarki. Po jego naciśnięciu maszyna powinna zatrzymać się możliwie szybko i bezpiecznie.
Ważne cechy
- musi być łatwo dostępny dla operatora,
- powinien być wyraźnie oznaczony,
- nie służy do normalnego codziennego włączania i wyłączania maszyny,
- po użyciu zwykle wymaga odblokowania, np. przez przekręcenie lub pociągnięcie przycisku.
Przykład zastosowania
Podczas pracy tokarki operator zauważa poluzowanie mocowania przedmiotu w uchwycie. Aby uniknąć wyrwania detalu i wypadku, naciska wyłącznik bezpieczeństwa, co powoduje zatrzymanie obrotów wrzeciona.