Zabierak tokarski

Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń

Co to jest zabierak tokarski?

Zabierak tokarski to element służący do przeniesienia napędu z wrzeciona tokarki na wałek obrabiany najczęściej w kłach. Stosuje się go wtedy, gdy przedmiot nie jest mocowany bezpośrednio w uchwycie tokarskim, lecz jest podparty między kłem wrzeciona i kłem konika.

Zasada działania

Wałek ma zwykle wykonane nakiełki na końcach. Umieszcza się go między kłami tokarki, a na wałku zaciska się zabierak. Ramię zabieraka opiera się o element napędzający, np. tarczę zabierakową, dzięki czemu obrót wrzeciona jest przekazywany na obrabiany wałek.

Gdzie się go stosuje?

Zabierak stosuje się głównie przy:
- toczeniu długich lub dokładnych wałków w kłach,
- obróbce wałków wymagających współosiowości powierzchni,
- obróbce, gdy konieczne jest ponowne zamocowanie detalu bez utraty osi obrotu,
- toczeniu między kłem stałym i kłem obrotowym.

Jak rozpoznać mocowanie za pomocą zabieraka?

Na zdjęciach egzaminacyjnych widać zwykle wałek podparty kłami oraz dodatkowy zacisk lub obejmę na wałku. Ten zacisk ma wystające ramię, które współpracuje z tarczą zabierakową. Nie jest to uchwyt tokarski, ponieważ szczęki uchwytu nie trzymają bezpośrednio wałka.

Ważne na egzaminie

Jeżeli wałek jest osadzony między kłami, a napęd jest przekazywany przez zacisk z ramieniem, poprawnym określeniem jest mocowanie za pomocą zabieraka.