Zakuwka i przeciwzakuwka to narzędzia stosowane podczas nitowania, szczególnie przy wykonywaniu połączeń nitowych metodą ręczną lub półmechaniczną. Ich zadaniem jest prawidłowe podparcie nitu oraz uformowanie łba zamykającego.
Przeciwzakuwka
Przeciwzakuwka służy do podparcia łba nitu od dołu. Ma odpowiednio ukształtowane gniazdo, dopasowane do kształtu łba nitu, np. kulistego, stożkowego lub płaskiego. Dzięki temu podczas uderzania lub nacisku nit nie przesuwa się i nie ulega niekontrolowanemu odkształceniu.
W typowej kolejności nitowania po wprowadzeniu nitu w otwór elementy łączone podpiera się właśnie przeciwzakuwką.
Zakuwka
Zakuwka jest narzędziem używanym od strony wystającego trzpienia nitu. Najpierw trzpień nitu zostaje spęczony, czyli skrócony i pogrubiony przez nacisk lub uderzenia. Następnie zakuwką nadaje się mu właściwy kształt, tworząc łeb zamykający.
Znaczenie w nitowaniu
Prawidłowe użycie zakuwki i przeciwzakuwki zapewnia:
- mocne dociśnięcie łączonych blach,
- poprawny kształt obu łbów nitu,
- brak luzów w połączeniu,
- ograniczenie uszkodzeń powierzchni blach.
Typowa kolejność pracy to: wprowadzenie nitu, podparcie go przeciwzakuwką, spęczenie trzpienia i uformowanie łba zamykającego zakuwką.