Tolerowanie w głąb materiału
Słownik kwalifikacji MEC.09 - Organizacja i nadzorowanie procesów produkcji maszyn i urządzeń
Tolerowanie w głąb materiału oznacza, że pole tolerancji odkłada się od wymiaru nominalnego w stronę materiału przedmiotu. W praktyce trzeba ustalić, czy rozpatrywany wymiar dotyczy elementu zewnętrznego, np. wałka, czy wewnętrznego, np. otworu.
Wałek, czyli wymiar zewnętrzny
Dla wałka materiał znajduje się wewnątrz obrysu walca. Jeżeli tolerancję odkładamy w głąb materiału, to średnica może się tylko zmniejszyć względem wymiaru nominalnego.
Dlatego dla wałka:
- wymiar górny = wymiar nominalny,
- wymiar dolny = wymiar nominalny − tolerancja.
Przykład:
- średnica nominalna: Ø80 mm,
- tolerancja: T = 0,028 mm.
Obliczenia:
- wymiar górny: 80,000 mm,
- wymiar dolny: 80,000 − 0,028 = 79,972 mm.
Wymiary graniczne wałka wynoszą więc: 79,972 mm oraz 80,000 mm.
Otwór, czyli wymiar wewnętrzny
Dla otworu sytuacja jest odwrotna. Materiał znajduje się na zewnątrz otworu, więc przesunięcie granicy w głąb materiału powoduje zwiększenie średnicy otworu.
Dla otworu tolerowanego w głąb materiału zwykle przyjmujemy zakres od wymiaru nominalnego do wymiaru nominalnego powiększonego o tolerancję.