Abfrakcja
Słownik kwalifikacji MED.02 - Wykonywanie świadczeń stomatologicznych z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia jamy ustnej oraz współuczestniczenie w procesie leczenia
Abfrakcja to ubytek twardych tkanek zęba niepochodzenia próchnicowego, powstający najczęściej w okolicy przyszyjkowej. Klinicznie ma zwykle postać klinowatego wcięcia o ostrych brzegach.
Mechanizm powstawania
Abfrakcja jest związana z działaniem sił zgryzowych, które obciążają ząb niezgodnie z jego osią długą, czyli ekscentrycznie. Pod wpływem takich sił dochodzi do zginania korony zęba i naprężeń w okolicy szyjki. Powtarzające się przeciążenia mogą prowadzić do mikropęknięć szkliwa i zębiny oraz stopniowej utraty tkanek.
Cechy charakterystyczne
- ubytek nie jest spowodowany bakteriami próchnicotwórczymi,
- lokalizuje się najczęściej przy szyjce zęba,
- ma kształt klina lub szczeliny,
- może powodować nadwrażliwość zębiny,
- często współwystępuje z parafunkcjami, np. bruksizmem.
Różnicowanie
Abfrakcję należy odróżnić od innych ubytków niepróchnicowych:
- erozja – utrata tkanek pod wpływem kwasów, np. z diety lub refluksu,
- abrazja – mechaniczne starcie tkanek, np. przez nieprawidłowe szczotkowanie,
- atrycja – starcie zębów w wyniku kontaktu ząb o ząb.
Znaczenie w profilaktyce
W profilaktyce ważna jest ocena zgryzu, nawyków pacjenta i techniki szczotkowania. Samo wypełnienie ubytku bez eliminacji przeciążeń może być niewystarczające, ponieważ przyczyna nadal działa.