Oczopląs

Co to jest oczopląs?

Oczopląs to mimowolne, rytmiczne ruchy gałek ocznych. Mogą mieć charakter poziomy, pionowy, rotacyjny lub mieszany. W ortoptyce ważne jest nie tylko rozpoznanie obecności oczopląsu, ale także ocena, w jakim ustawieniu oczu jego amplituda jest najmniejsza.

Strefa ciszy oczopląsu

U części pacjentów istnieje tzw. strefa ciszy lub strefa neutralna oczopląsu. Jest to kierunek spojrzenia, w którym ruchy oczopląsowe słabną, a ostrość wzroku może się poprawić.

Przykład: jeśli oczopląs zmniejsza się przy spojrzeniu w prawo, pacjent może stale ustawiać oczy w prawo.

Wyrównawcze ustawienie głowy

Aby wykorzystać strefę ciszy, pacjent często przyjmuje wyrównawcze ustawienie głowy. Głowa ustawia się tak, aby oczy mogły patrzeć w kierunku, w którym oczopląs jest najmniejszy.

Najczęstsze formy wyrównawczej pozycji głowy:
- skręt głowy w prawo lub w lewo,
- pochylenie głowy,
- uniesienie lub opuszczenie brody.

Znaczenie w ortoptyce

Ocena oczopląsu obejmuje:
- kierunek i charakter ruchów gałek ocznych,
- obecność strefy ciszy,
- pozycję głowy pacjenta,
- wpływ ustawienia oczu na ostrość wzroku,
- możliwość zastosowania korekcji pryzmatycznej.

W pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się zasada doboru pryzmatów u pacjentów, którzy mają oczopląs i ustawiają oczy w określonym kierunku, np. w prawo lub w lewo.