Aparaty czynnościowe
Słownik kwalifikacji MED.06 - Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy
Aparaty czynnościowe to aparaty ortodontyczne, które wykorzystują siły mięśni, wzrost kości oraz zmianę położenia żuchwy do korekty wad zgryzu. Nie działają głównie przez mechaniczne przesuwanie zębów śrubą, lecz przez zmianę czynności układu stomatognatycznego.
Zastosowanie
Najczęściej stosuje się je u pacjentów rosnących, szczególnie w leczeniu wad takich jak:
- tyłozgryz,
- tyłożuchwie,
- nieprawidłowe ustawienie żuchwy,
- zaburzenia zwarcia wynikające z nieprawidłowej funkcji mięśni.
Przykładami aparatów czynnościowych są m.in. aktywator Andresena, bionator, regulator funkcji Fränkla i Twin Block.
Typowe elementy
W aparatach czynnościowych mogą występować:
- peloty akrylowe – oddziałują na tkanki miękkie i mięśnie,
- wały nagryzowe lub płaszczyzny nagryzowe – pomagają ustawić żuchwę w pożądanej pozycji,
- sprężyny Coffina – mogą pełnić funkcję pomocniczą, np. rozszerzającą,
- łuki wargowe, klamry, elementy druciane.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
W aparatach czynnościowych nie stosuje się śruby Fishera jako typowego elementu. Śruba ta kojarzy się z aparatami aktywnymi, np. płytami ortodontycznymi, gdzie służy do mechanicznego rozszerzania lub przesuwania części płyty.