Blaszka pozioma kości podniebiennej
Słownik kwalifikacji MED.06 - Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy
Blaszka pozioma kości podniebiennej to płaska, pozioma część kości podniebiennej, która tworzy tylną część podniebienia twardego - mniej więcej jego tylną jedną trzecią. Przednią, większą część podniebienia twardego tworzą wyrostki podniebienne szczęk.
Budowa kości podniebiennej
Kość podniebienna jest kością parzystą, położoną z tyłu jamy nosowej, między szczęką a kością klinową. Ma kształt litery L i składa się z dwóch blaszek:
| Blaszka pozioma | Blaszka pionowa (prostopadła) | |
|---|---|---|
| Ułożenie | poziome | pionowe |
| Co tworzy | tylną część podniebienia twardego, czyli dno jamy nosowej i sklepienie jamy ustnej | tylną część bocznej ściany jamy nosowej |
| Z czym się łączy | z wyrostkiem podniebiennym szczęki i z blaszką poziomą strony przeciwnej | ze szczęką i kością klinową |
Granice blaszki poziomej
- z przodu - łączy się z wyrostkiem podniebiennym szczęki szwem podniebiennym poprzecznym,
- przyśrodkowo - łączy się z blaszką poziomą drugiej strony szwem podniebiennym pośrodkowym,
- z tyłu - ma wolny brzeg tylny, do którego przyczepia się podniebienie miękkie; w linii pośrodkowej wystaje z niego kolec nosowy tylny.
W okolicy tylno-bocznej, przy granicy ze szczęką, leży otwór podniebienny większy, przez który przechodzą naczynia i nerwy zaopatrujące podniebienie.
Blaszka pionowa
Blaszka pionowa (prostopadła) wznosi się od bocznego brzegu blaszki poziomej ku górze. Przylega do przyśrodkowej powierzchni szczęki i współtworzy tylną część bocznej ściany jamy nosowej. W górnej części ma wyrostki: oczodołowy i klinowy.
Blaszka kostna - pojęcie ogólne
„Blaszka kostna” to ogólna nazwa cienkiej, płaskiej części kości. W anatomii czaszki takich blaszek jest wiele, np. blaszka pozioma i pionowa kości podniebiennej czy blaszka sitowa i blaszka pionowa kości sitowej - dlatego przy nazwie zawsze trzeba podać, o którą kość chodzi.
Znaczenie w protetyce dentystycznej
Na modelu szczęki blaszki poziome widać jako tylny odcinek podniebienia twardego, za którym zaczyna się podniebienie miękkie. Znajomość tej okolicy jest potrzebna przy:
- wyznaczaniu tylnej granicy płyty protezy całkowitej górnej, która przebiega w okolicy przejścia podniebienia twardego w miękkie,
- ocenie podłoża protetycznego i miejsc, gdzie błona śluzowa jest cienka i mało podatna,
- odróżnianiu na modelu wyrostków podniebiennych szczęk od blaszek poziomych kości podniebiennych.
Zapamiętaj
Podniebienie twarde = wyrostki podniebienne szczęk (z przodu) + blaszki poziome kości podniebiennych (z tyłu). Blaszka pionowa nie należy do podniebienia - współtworzy boczną ścianę jamy nosowej.
Materiał służy do nauki do egzaminu zawodowego i nie zastępuje podręcznika anatomii.