Odma otrzewnowa
Słownik kwalifikacji MED.08 - Świadczenie usług medycznych w zakresie diagnostyki obrazowej, elektromedycznej i radioterapii
Odma otrzewnowa to obecność wolnego powietrza w jamie otrzewnej, czyli poza światłem przewodu pokarmowego. W diagnostyce obrazowej jest to bardzo ważny objaw, ponieważ najczęściej świadczy o perforacji przewodu pokarmowego.
Jak uwidacznia się w RTG?
W radiogramie jamy brzusznej lub klatki piersiowej wykonanym na stojąco wolne powietrze przemieszcza się ku górze i gromadzi się pod kopułami przepony. Typowy obraz to:
- przejaśnienie pod prawą lub lewą kopułą przepony,
- cienka warstwa gazu oddzielająca przeponę od narządów jamy brzusznej,
- lepsza widoczność przy zdjęciu w pozycji stojącej lub w ułożeniu na lewym boku z poziomym przebiegiem promienia.
Znaczenie kliniczne
Stwierdzenie odmy otrzewnowej jest zwykle wskazaniem do pilnej diagnostyki i leczenia chirurgicznego. Perforacja może dotyczyć m.in. żołądka, dwunastnicy, jelita cienkiego lub grubego.
Ważne w pytaniach egzaminacyjnych
Jeżeli radiogram jamy brzusznej wykonany na stojąco pokazuje wolne powietrze pod przeponą, najbardziej prawdopodobnym rozpoznaniem jest perforacja przewodu pokarmowego.
Nie należy automatycznie wybierać złogów w pęcherzyku żółciowym lub nerkach, ponieważ nie wszystkie złogi są widoczne w klasycznym RTG. Połknięte ciało obce może być widoczne tylko wtedy, gdy jest radiocieniujące, np. metalowe.