Barbiturany
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Barbiturany to pochodne kwasu barbiturowego. Działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy. Dawniej były szeroko stosowane jako leki nasenne, uspokajające i przeciwpadaczkowe. Obecnie ich zastosowanie jest ograniczone ze względu na ryzyko działań niepożądanych, uzależnienia i zatrucia.
Przykłady barbituranów
Do barbituranów należą m.in.:
- fenobarbital,
- tiopental,
- pentobarbital.
W farmacji szczególnie istotny jest fenobarbital, który może być stosowany jako lek przeciwpadaczkowy.
Działanie farmakologiczne
Barbiturany nasilają hamujące działanie neuroprzekaźnika GABA w mózgu. Powodują m.in. uspokojenie, senność, działanie przeciwdrgawkowe, a w większych dawkach mogą prowadzić do depresji oddechowej.
Indukcja enzymów mikrosomalnych
Bardzo ważną cechą barbituranów jest to, że są silnymi induktorami enzymów mikrosomalnych wątroby. Oznacza to, że przyspieszają metabolizm wielu innych leków. Może to zmniejszać ich skuteczność i powodować istotne interakcje lekowe.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach testowych pochodne kwasu barbiturowego należy kojarzyć z:
- działaniem hamującym na OUN,
- działaniem przeciwdrgawkowym niektórych przedstawicieli,
- ryzykiem depresji oddechowej,
- przyspieszaniem metabolizmu innych leków przez indukcję enzymów mikrosomalnych.