Przygotowanie leków zawierających cytostatyki
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Cytostatyki to leki stosowane głównie w leczeniu chorób nowotworowych. Hamują podziały komórkowe, dlatego są substancjami szczególnie niebezpiecznymi dla personelu przygotowującego lek. Mogą działać mutagennie, teratogennie, rakotwórczo lub drażniąco.
Gdzie przygotowuje się cytostatyki?
Leki zawierające cytostatyki należy przygotowywać w warunkach zapewniających ochronę:
- pacjenta — przed zakażeniem i zanieczyszczeniem leku,
- personelu — przed kontaktem z aerozolem lub pyłem cytostatyku,
- środowiska — przed skażeniem substancją niebezpieczną.
W praktyce oznacza to pracę w loży z pionowym nawiewem laminarnym, najlepiej przeznaczonej do pracy z lekami cytotoksycznymi, np. w komorze bezpieczeństwa biologicznego lub izolatorze.
Dlaczego nawiew pionowy?
W loży z pionowym nawiewem laminarnym jałowe powietrze przepływa z góry na dół. Taki układ ogranicza rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń i pomaga chronić zarówno lek, jak i osobę wykonującą preparat.
Loża z poziomym nawiewem laminarnym nie jest właściwa do cytostatyków, ponieważ strumień powietrza może kierować cząstki substancji w stronę pracownika.
Najważniejsze zasady BHP
Podczas przygotowywania cytostatyków stosuje się:
- rękawice ochronne odporne na cytostatyki,
- fartuch ochronny i środki ochrony indywidualnej,
- techniki ograniczające powstawanie aerozolu,
- ostrożną dekontaminację powierzchni roboczych,
- odpowiednie postępowanie z odpadami skażonymi cytostatykami.
Zapamiętaj
W pytaniach egzaminacyjnych poprawna odpowiedź brzmi: lek zawierający cytostatyk przygotowuje się w loży z pionowym nawiewem laminarnym, a nie w zwykłej izbie recepturowej, punkcie pielęgniarskim ani loży z poziomym nawiewem.