Czopki metodą wylewania
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Metoda wylewania jest jedną z podstawowych metod sporządzania czopków recepturowych. Polega na stopieniu podłoża, wymieszaniu go z substancją leczniczą i wlaniu płynnej masy do odpowiednich form czopkowych.
Najważniejsze zasady
Przy czopkach na bazie masła kakaowego masę należy ogrzewać ostrożnie, zwykle do około 36°C. Nie wolno jej przegrzewać, ponieważ masło kakaowe wykazuje polimorfizm — po nadmiernym ogrzaniu może zestalać się w nietrwałej postaci krystalicznej o obniżonej temperaturze topnienia. Skutkiem może być zbyt miękki czopek, trudności z wyjęciem z formy lub deformacja podczas przechowywania.
Etapy wykonania
- przygotowanie i oczyszczenie form czopkowych,
- obliczenie ilości podłoża z uwzględnieniem współczynnika wyparcia, jeśli jest potrzebny,
- delikatne stopienie masła kakaowego, najlepiej w łaźni wodnej,
- rozproszenie lub rozpuszczenie substancji leczniczej w stopionym podłożu,
- ciągłe, ale niezbyt gwałtowne mieszanie masy, aby zapewnić równomierne rozmieszczenie składników,
- wylanie masy do form,
- schłodzenie i wyjęcie gotowych czopków.
Na co uważać?
Nie należy podgrzewać masy czopkowej do 45°C, ponieważ dla masła kakaowego jest to zbyt wysoka temperatura. Formy mogą być lekko schłodzone, aby ułatwić zestalenie, ale nie należy doprowadzać do gwałtownych zmian temperatury, które mogą pogorszyć jakość czopków.
W pytaniach egzaminacyjnych kluczowa zasada brzmi: masę czopkową z masła kakaowego ogrzewa się delikatnie do około 36°C.