Glikokortykosteroidy systemowe
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Glikokortykosteroidy systemowe to leki steroidowe działające przeciwzapalnie, przeciwalergicznie i immunosupresyjnie. Stosuje się je m.in. w chorobach autoimmunologicznych, ciężkich stanach zapalnych, zaostrzeniach astmy, chorobach reumatycznych i alergicznych. Do tej grupy należą np. prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, hydrokortyzon, deksametazon.
Typowe działania niepożądane
Przy dłuższym stosowaniu lub dużych dawkach mogą wystąpić:
- otyłość centralna, zwiększenie masy ciała, tzw. twarz księżycowata,
- nadciśnienie tętnicze i zatrzymanie sodu oraz wody,
- hiperglikemia lub ujawnienie cukrzycy,
- choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, szczególnie przy łączeniu z NLPZ,
- osteoporoza i zwiększone ryzyko złamań,
- osłabienie mięśni, ścieńczenie skóry, rozstępy,
- zaburzenia nastroju, bezsenność,
- większa podatność na infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze.
Co jest ważne w pytaniach egzaminacyjnych?
Glikokortykosteroidy nie powodują typowo niedociśnienia tętniczego. Wręcz przeciwnie — mogą sprzyjać nadciśnieniu, ponieważ nasilają retencję sodu i wody oraz wpływają na gospodarkę elektrolitową.
Zasady bezpieczeństwa
Nie należy nagle odstawiać glikokortykosteroidów stosowanych przewlekle, ponieważ może dojść do niewydolności kory nadnerczy. Dawkę zwykle zmniejsza się stopniowo według zaleceń lekarza.