Hydroliza soli
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Hydroliza soli to reakcja jonów soli z wodą, która może powodować zmianę odczynu roztworu. Dzięki temu roztwór soli może być kwaśny, zasadowy lub obojętny, mimo że sama sól nie jest kwasem ani zasadą w prostym ujęciu.
Od czego zależy odczyn roztworu soli?
Odczyn zależy od tego, z jakiego kwasu i jakiej zasady powstała sól:
- mocny kwas + mocna zasada → roztwór zwykle obojętny, np. sodu chlorek NaCl,
- mocny kwas + słaba zasada → roztwór kwaśny, np. amonowy bromek NH₄Br,
- słaby kwas + mocna zasada → roztwór zasadowy, np. fenobarbital sodowy,
- słaby kwas + słaba zasada → odczyn zależy od względnej mocy kwasu i zasady.
Fenobarbital sodowy jako przykład
Fenobarbital jest słabym kwasem z grupy barbituranów. Jego sól sodowa, czyli fenobarbital sodowy, powstaje z udziałem mocnej zasady. W wodzie anion fenobarbitalowy ulega hydrolizie, prowadząc do powstawania jonów wodorotlenkowych, dlatego roztwór ma odczyn alkaliczny.
Znaczenie w farmacji
Znajomość odczynu roztworów soli jest ważna w recepturze i analizie leków, ponieważ pH wpływa na:
- trwałość substancji leczniczej,
- rozpuszczalność,
- zgodność recepturową,
- możliwość podania daną drogą,
- ryzyko wytrącenia osadu.
Zapamiętaj
Jeżeli sól pochodzi od słabego kwasu i mocnej zasady, jej roztwór wodny najczęściej ma odczyn zasadowy. Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawną odpowiedzią jest fenobarbital sodowy.