Inhibitory pompy protonowej
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Inhibitory pompy protonowej (IPP, ang. PPI) to grupa leków hamujących wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Do IPP należą m.in. omeprazol, lansoprazol, pantoprazol, esomeprazol i rabeprazol.
Mechanizm działania
IPP blokują enzym H+/K+-ATP-azę, czyli tzw. pompę protonową, znajdującą się w komórkach okładzinowych żołądka. Pompa ta odpowiada za końcowy etap wydzielania jonów wodorowych do światła żołądka, a więc za powstawanie kwaśnego soku żołądkowego.
Zahamowanie pompy protonowej powoduje:
- zmniejszenie wydzielania kwasu solnego,
- wzrost pH treści żołądkowej,
- stworzenie warunków sprzyjających gojeniu nadżerek i wrzodów.
W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsze jest rozróżnienie: IPP blokują pompę protonową, a nie receptory histaminowe H2.
Zastosowanie
Inhibitory pompy protonowej stosuje się m.in. w:
- chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy,
- refluksie żołądkowo-przełykowym,
- eradykacji Helicobacter pylori jako element terapii skojarzonej,
- profilaktyce uszkodzeń przewodu pokarmowego przy stosowaniu NLPZ.
Ważne porównanie
- IPP: omeprazol, lansoprazol, pantoprazol — hamują pompę protonową.
- Antagoniści H2: ranitydyna, famotydyna — blokują receptory histaminowe H2.
- Leki osłaniające: sukralfat — tworzą warstwę ochronną na powierzchni wrzodu.
Zapamiętaj
Omeprazol i lansoprazol to klasyczne przykłady inhibitorów pompy protonowej. Ich podstawowy mechanizm działania to blokowanie aktywności pompy protonowej w żołądku.