Kardenolidy
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Kardenolidy to grupa związków należących do glikozydów nasercowych. Są stosowane w zaburzeniach pracy serca, szczególnie w stanach związanych z osłabioną kurczliwością mięśnia sercowego, czyli m.in. w niewydolności krążenia.
Mechanizm działania
Kardenolidy hamują enzym Na+/K+-ATP-azę w komórkach mięśnia sercowego. Prowadzi to pośrednio do zwiększenia stężenia jonów wapnia w kardiomiocytach, a w efekcie do silniejszego skurczu serca.
Najważniejszy efekt farmakologiczny to działanie inotropowe dodatnie, czyli zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego.
Przykłady substancji
Do kardenolidów należą m.in.:
- digoksyna,
- digitoksyna,
- związki występujące w naparstnicy purpurowej i wełnistej,
- niektóre glikozydy konwalii i miłka wiosennego.
Zastosowanie
Kardenolidy mogą być stosowane w:
- niewydolności serca z obniżoną kurczliwością,
- wybranych zaburzeniach rytmu serca, szczególnie przy kontroli częstości rytmu w migotaniu przedsionków.
W pytaniach egzaminacyjnych hasło „niewydolność krążenia” często należy kojarzyć właśnie z glikozydami nasercowymi, a dokładniej z kardenolidami.
Ważne ostrzeżenie
Kardenolidy mają wąski indeks terapeutyczny, czyli niewielka różnica dzieli dawkę leczniczą od toksycznej. Objawy przedawkowania mogą obejmować nudności, zaburzenia widzenia, zaburzenia rytmu serca i osłabienie.