Kora wierzby (Cortex Salicis)
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Kora wierzby to surowiec roślinny otrzymywany z różnych gatunków rodzaju Salix. W farmakognozji jest kojarzona przede wszystkim z obecnością salicyny i innych pochodnych salicylowych.
Związek diagnostyczny
Najważniejszym związkiem pomocnym w identyfikacji kory wierzby jest salicyna – glikozyd fenolowy. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych informacja: „analiza na obecność salicyny” powinna od razu kierować do odpowiedzi: kora wierzby.
Salicyna po przemianach metabolicznych może prowadzić do powstania związków o działaniu podobnym do salicylanów. Historycznie kora wierzby była jednym z naturalnych źródeł substancji o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym.
Działanie
Surowiec wykazuje głównie działanie:
- przeciwbólowe,
- przeciwgorączkowe,
- przeciwzapalne.
Działanie to wiąże się z obecnością pochodnych salicylowych, ale preparatów z kory wierzby nie należy utożsamiać bezpośrednio z kwasem acetylosalicylowym.
Ważne skojarzenia egzaminacyjne
- salicyna → kora wierzby,
- garbniki i związki fenolowe mogą również występować w korze, ale salicyna jest najbardziej charakterystyczna,
- nie mylić z zielem lebiodki, liściem szałwii ani korzeniem ipekakuany.
Przeciwwskazania i ostrożność
Ostrożność jest wskazana u osób uczulonych na salicylany, u pacjentów z chorobą wrzodową, zaburzeniami krzepnięcia oraz u dzieci i młodzieży w sytuacjach, w których unika się salicylanów.