Kwas acetylosalicylowy
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Kwas acetylosalicylowy (ASA) to lek o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym, przeciwzapalnym oraz — w małych dawkach — przeciwpłytkowym. W profilaktyce choroby wieńcowej wykorzystuje się głównie jego wpływ na płytki krwi.
Mechanizm działania przeciwpłytkowego
ASA nieodwracalnie hamuje cyklooksygenazę COX-1 w płytkach krwi. Skutkiem jest zmniejszenie syntezy tromboksanu A2, który fizjologicznie nasila agregację płytek i zwęża naczynia. Ponieważ płytki krwi nie mają jądra komórkowego, nie mogą odtworzyć zablokowanego enzymu — efekt utrzymuje się przez cały czas życia płytki, czyli około 7–10 dni.
Zastosowanie w chorobie wieńcowej
W chorobie wieńcowej i po zawale ASA zmniejsza ryzyko tworzenia się zakrzepu w tętnicach wieńcowych. Dlatego stosuje się go w profilaktyce incydentów sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów po zawale serca, po angioplastyce lub ze stabilną chorobą wieńcową.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
ASA:
- hamuje agregację płytek krwi,
- nie rozpuszcza już powstałego zakrzepu,
- nie jest typowym lekiem rozszerzającym naczynia,
- nie przyspiesza krzepnięcia krwi.
Działania niepożądane i ostrożność
Najważniejsze ryzyka to krwawienia, podrażnienie błony śluzowej żołądka, choroba wrzodowa oraz reakcje nadwrażliwości, w tym skurcz oskrzeli u niektórych chorych na astmę.