Leki cholinolityczne
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Leki cholinolityczne to substancje hamujące działanie acetylocholiny, najczęściej przez blokowanie receptorów muskarynowych. Nazywa się je również lekami przeciwcholinergicznymi lub parasympatykolitycznymi.
Mechanizm działania
Acetylocholina jest głównym neuroprzekaźnikiem układu przywspółczulnego. Leki cholinolityczne blokują jej wpływ na narządy, dlatego ograniczają typowe efekty przywspółczulne, takie jak wydzielanie śliny, skurcz oskrzeli, zwolnienie akcji serca czy wzmożona perystaltyka jelit.
Przykłady leków cholinolitycznych
- atropina,
- skopolamina,
- tropikamid,
- ipratropium,
- tiotropium,
- oksybutynina.
Typowe efekty działania
- rozszerzenie źrenic,
- suchość błon śluzowych,
- przyspieszenie akcji serca,
- rozkurcz mięśni gładkich,
- zmniejszenie wydzielania gruczołów,
- zahamowanie perystaltyki przewodu pokarmowego.
Zastosowania
Leki cholinolityczne stosuje się m.in. w okulistyce, w leczeniu skurczów mięśni gładkich, w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych, w nadreaktywności pęcherza oraz jako odtrutki w niektórych zatruciach.
Ważne rozróżnienie
Leki cholinomimetyczne naśladują działanie acetylocholiny, natomiast cholinolityczne je hamują. Atropina jest klasycznym przykładem leku cholinolitycznego.