Luminal w recepturze
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Luminal to nazwa stosowana dla fenobarbitalu — barbituranu o działaniu przeciwdrgawkowym, uspokajającym i nasennym. W recepturze aptecznej ważna jest jego bardzo mała rozpuszczalność w wodzie, co może prowadzić do niezgodności fizycznych.
Problem recepturowy
Fenobarbital w postaci kwasowej, czyli Luminal, jest trudno rozpuszczalny w wodzie. Jeżeli lekarz zapisze go w dużej ilości w roztworze wodnym, np.:
Luminali 1,0
Menthae pip. aquae ad 200,0
M.f. sol.
to nie powstanie prawidłowy roztwór. Substancja nie rozpuści się całkowicie, dlatego występuje niezgodność fizyczna. Nie jest to reakcja chemiczna z wodą miętową, lecz problem wynikający z nierozpuszczalności substancji.
Jak zapobiec niezgodności?
Niezgodności można zapobiec przez zastąpienie fenobarbitalu jego lepiej rozpuszczalną solą:
- Luminal = fenobarbital,
- Luminalum natricum = fenobarbital sodowy.
Fenobarbital sodowy dobrze rozpuszcza się w wodzie, dlatego umożliwia sporządzenie roztworu.
Ważne obliczenie
Zamiana nie polega na użyciu takiej samej masy, lecz równoważnej ilości soli sodowej. Fenobarbital sodowy ma większą masę cząsteczkową niż fenobarbital, dlatego potrzeba go nieco więcej.
Przybliżony przelicznik:
- 1,0 g fenobarbitalu odpowiada około 1,1 g fenobarbitalu sodowego.
Zapamiętaj
Jeżeli w recepcie występuje Luminal w wodnym roztworze i ilość przekracza jego rozpuszczalność, jest to niezgodność fizyczna. Rozwiązaniem jest zamiana na Luminalum natricum w ilości równoważnej.