Maści recepturowe
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Maść recepturowa to półstała postać leku przeznaczona najczęściej do stosowania na skórę lub błony śluzowe. Otrzymuje się ją przez połączenie substancji leczniczych z odpowiednim podłożem maściowym, np. wazeliną, lanoliną, euceryną lub gotowym preparatem dermatologicznym.
Jak rozpoznać maść w recepcie?
Na maść wskazują przede wszystkim:
- obecność podłoży półstałych, np. Vaselinum album — wazelina biała,
- obecność gotowej maści lub kremu jako składnika, np. preparatu dermatologicznego,
- przeznaczenie do stosowania zewnętrznego,
- konsystencja półstała po połączeniu składników.
W podanej recepcie występują m.in. Acidum salicylicum, Flucinar, Vaselinum album i woda oczyszczona. Mimo obecności wody końcowy produkt jest klasyfikowany jako maść, ponieważ podstawą preparatu jest układ półstały przeznaczony do stosowania na skórę.
Maść a emulsja i zawiesina
Nie każda recepta zawierająca wodę oznacza emulsję jako postać leku. Woda może być wprowadzona do podłoża maściowego, tworząc maść emulsyjną. Podobnie nierozpuszczalna substancja stała, np. kwas salicylowy, może być rozproszona w maści, ale całość nadal pozostaje maścią, a nie zawiesiną płynną.
Najważniejsze zasady sporządzania
- Substancje stałe należy dokładnie rozdrobnić.
- Składniki wprowadza się stopniowo do podłoża.
- Należy uzyskać jednorodną konsystencję.
- Preparat wydaje się zwykle w pudełku lub tubie do maści z etykietą „zewnętrznie”.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli po połączeniu składników powstaje półstały preparat dermatologiczny, właściwą odpowiedzią jest maść, nawet jeśli w składzie znajduje się woda lub substancja nierozpuszczalna.