Masło kakaowe (Butyrum Cacao)
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Masło kakaowe to naturalne podłoże tłuszczowe stosowane głównie do sporządzania czopków i globulek w recepturze aptecznej. Jest mieszaniną glicerydów, m.in. oleodipalmitnowego, oleodistearynowego oraz oleopalmitynostearynowego.
Najważniejsze cechy
- ma stałą konsystencję w temperaturze pokojowej,
- topi się w pobliżu temperatury ciała,
- jest dobrze tolerowane przez błony śluzowe,
- umożliwia łatwe uwalnianie wielu substancji leczniczych,
- jest podłożem lipofilowym, czyli tłuszczowym.
Polimorfizm masła kakaowego
Masło kakaowe występuje w kilku odmianach polimorficznych: α, β, β’ i γ. Różnią się one temperaturą topnienia i trwałością. Najbardziej pożądana jest stabilna forma β, która topi się w temperaturze odpowiedniej dla czopków.
Zbyt silne ogrzewanie masła kakaowego podczas sporządzania leku może spowodować przejście w mniej trwałe odmiany polimorficzne o niższej temperaturze topnienia. W praktyce może to prowadzić do zbyt miękkiej konsystencji czopków lub problemów z ich zastyganiem.
Znaczenie egzaminacyjne
Opis: „mieszanina glicerydów”, „4 odmiany polimorficzne” oraz „łatwe uwalnianie substancji leczniczej” jednoznacznie wskazuje na masło kakaowe, a nie na lanolinę, eucerynę ani podłoże polioksyetylenowe.