Płyny infuzyjne nawadniające
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Płyny infuzyjne nawadniające to roztwory podawane dożylnie w celu uzupełnienia wody i elektrolitów w organizmie. Stosuje się je m.in. przy odwodnieniu, utracie płynów, wymiotach, biegunkach, gorączce, krwawieniach lub w okresie okołooperacyjnym.
Najważniejsze przykłady
Do typowych płynów o działaniu nawadniającym należą:
- 0,9% roztwór chlorku sodu — tzw. sól fizjologiczna, płyn izotoniczny,
- płyn Ringera — zawiera kilka jonów, m.in. sód, potas, wapń i chlorki,
- płyny wieloelektrolitowe — roztwory zawierające zestaw elektrolitów, stosowane do wyrównywania zaburzeń wodno-elektrolitowych,
- niektóre roztwory glukozy, zależnie od stężenia i wskazań klinicznych.
W pytaniach egzaminacyjnych za klasyczny zestaw płynów nawadniających należy uznać: 0,9% NaCl, płyn Ringera oraz płyn wieloelektrolitowy hipotoniczny.
Czego nie zaliczać do typowych płynów nawadniających?
Nie każdy płyn podawany lub stosowany medycznie działa nawadniająco. Przykładowo:
- mannitol 20% działa osmotycznie i może zwiększać diurezę,
- glicerol, mocznik, sorbitol w wysokich stężeniach mają działanie osmotyczne,
- płyny do dializ otrzewnowych są przeznaczone do dializy, a nie jako standardowe płyny infuzyjne nawadniające dożylnie.
Klucz egzaminacyjny
Jeśli w odpowiedzi występują płyny takie jak 0,9% NaCl, płyn Ringera i płyn wieloelektrolitowy, najczęściej chodzi o działanie nawadniające i uzupełniające elektrolity. Obecność mannitolu, mocznika, glicerolu lub płynów dializacyjnych zwykle wskazuje, że zestaw nie jest typowo nawadniający.