Solubilizacja hydrotropowa
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Solubilizacja hydrotropowa to metoda zwiększania rozpuszczalności substancji trudno rozpuszczalnych w wodzie przez dodanie tzw. hydrotropu, czyli związku dobrze rozpuszczalnego w wodzie, który ułatwia przejście substancji leczniczej do roztworu.
W recepturze aptecznej i technologii postaci leku hydrotropy stosuje się wtedy, gdy sama substancja czynna słabo rozpuszcza się w wodzie, a potrzebne jest przygotowanie roztworu wodnego.
Przykład egzaminacyjny
Klasycznym przykładem jest zwiększanie rozpuszczalności kofeiny w wodzie za pomocą benzoesanu sodu.
Dlatego w pytaniu: „Jakim hydrotropowym solubilizatorem można zwiększyć rozpuszczalność kofeiny w wodzie?” poprawna odpowiedź to:
- sodu benzoesan.
Jak działa hydrotrop?
Hydrotrop nie działa typowo jak emulgator powierzchniowo czynny. Nie tworzy klasycznych miceli jak surfaktanty. Zwiększenie rozpuszczalności wynika głównie z oddziaływań między cząsteczkami hydrotropu a substancją trudno rozpuszczalną, np. tworzenia luźnych kompleksów lub asocjatów.
Ważne przykłady hydrotropów
Do substancji wykazujących działanie hydrotropowe należą m.in.:
- benzoesan sodu,
- salicylan sodu,
- nikotynamid,
- mocznik.
Czego nie mylić?
Glukoza i sacharoza mogą pełnić funkcję substancji pomocniczych, np. słodzących lub zwiększających lepkość, ale nie są typowymi hydrotropowymi solubilizatorami kofeiny. Etylenodiamina kojarzy się głównie ze zwiększaniem rozpuszczalności teofiliny, np. w aminofilinie, a nie z kofeiną w tym pytaniu.