Spironolakton
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Spironolakton to lek moczopędny oszczędzający potas. Występuje m.in. pod nazwami handlowymi Verospiron i Aldactone/Aldakton. Jego najważniejszy mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów aldosteronowych.
Mechanizm działania
Aldosteron jest hormonem kory nadnerczy, który w nerkach zwiększa wchłanianie zwrotne sodu i wody oraz nasila wydalanie potasu. Spironolakton działa jako antagonista aldosteronu, czyli ogranicza jego wpływ na kanaliki nerkowe.
Skutek działania spironolaktonu:
- zwiększone wydalanie sodu i wody z moczem,
- działanie moczopędne,
- zmniejszenie utraty potasu,
- ryzyko hiperkaliemii, czyli zbyt dużego stężenia potasu we krwi.
Zastosowanie
Spironolakton stosuje się m.in. w:
- nadciśnieniu tętniczym,
- niewydolności serca,
- obrzękach związanych z chorobami serca, wątroby lub nerek,
- hiperaldosteronizmie,
- niektórych przypadkach trądziku i hirsutyzmu, ze względu na dodatkowe działanie antyandrogenowe.
Ważne działania niepożądane
Najważniejsze ryzyko to hiperkaliemia, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów, suplementów potasu lub u pacjentów z niewydolnością nerek. Możliwe są też zaburzenia hormonalne, np. ginekomastia u mężczyzn, zaburzenia miesiączkowania lub tkliwość piersi.
Do zapamiętania na egzamin
Spironolakton nie jest antagonistą testosteronu, trójjodotyroniny ani kortykosteronu w podstawowym mechanizmie działania moczopędnego. Prawidłowa odpowiedź: działa jako antagonista aldosteronu i wykazuje działanie moczopędne oszczędzające potas.