Sterylizacja gazowa
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Sterylizacja gazowa, czyli wyjaławianie przy użyciu gazów, jest metodą niszczenia drobnoustrojów i ich form przetrwalnikowych za pomocą substancji chemicznych w stanie gazowym. Stosuje się ją głównie do materiałów wrażliwych na wysoką temperaturę i wilgoć, których nie można sterylizować parą wodną w autoklawie.
Najczęściej stosowane gazy
W praktyce do sterylizacji gazowej najczęściej wykorzystuje się:
- tlenek etylenu,
- formaldehyd.
Są to substancje o silnym działaniu biobójczym. Mogą przenikać do wnętrza opakowań i trudno dostępnych miejsc, dlatego nadają się do wyjaławiania niektórych wyrobów medycznych, sprzętu z tworzyw sztucznych, elementów gumowych lub materiałów termolabilnych.
Ograniczenia metody
Sterylizacja gazowa ma istotne ograniczenia. Gazy sterylizujące mogą być toksyczne, drażniące, łatwopalne lub rakotwórcze, dlatego proces wymaga specjalistycznych urządzeń, kontroli parametrów i zachowania zasad bezpieczeństwa. Po sterylizacji często konieczne jest wietrzenie lub aeracja materiału, aby usunąć pozostałości gazu.
Ważne jest również ryzyko reakcji chemicznych między gazem a sterylizowanym materiałem. Takie reakcje mogą prowadzić do powstania niepożądanych lub toksycznych produktów ubocznych.
Czego nie zalicza się do sterylizacji gazowej?
Jodopowidon jest środkiem antyseptycznym i dezynfekującym stosowanym m.in. na skórę i błony śluzowe. Nie jest typowym gazem sterylizującym. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać środki do dezynfekcji od gazów używanych do wyjaławiania.