Synergizm hiperaddycyjny
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Synergizm hiperaddycyjny to rodzaj interakcji farmakodynamicznej, w której łączne działanie dwóch substancji jest silniejsze niż suma ich działań podanych osobno.
Można to zapisać schematycznie:
- lek A działa z siłą 1
- lek B działa z siłą 1
- razem działają z siłą większą niż 2
Taki efekt bywa korzystny terapeutycznie, ale często zwiększa ryzyko działań niepożądanych i toksycznych.
Przykład egzaminacyjny
Równoczesne działanie jonów wapnia i glikozydów nasercowych jest przykładem synergizmu hiperaddycyjnego.
Glikozydy nasercowe zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego. Jony wapnia również nasilają kurczliwość mięśnia sercowego. Podane razem mogą wywołać nadmierne pobudzenie serca, w tym groźne zaburzenia rytmu.
Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawna odpowiedź to:
synergizm hiperaddycyjny.
Różnica względem synergizmu addycyjnego
- Synergizm addycyjny: efekt łączny = suma efektów składników.
- Synergizm hiperaddycyjny: efekt łączny > suma efektów składników.
Czego nie mylić?
Synergizm hiperaddycyjny nie jest antagonizmem. W antagonizmie jedna substancja osłabia lub znosi działanie drugiej. W synergizmie działanie jest nasilane.
W tym przykładzie wapń nie znosi działania glikozydów nasercowych, lecz je nasila.