Wstrząs anafilaktyczny
Słownik kwalifikacji MED.09 - Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, suplementami diety i środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz innymi produktami dopuszczonymi do obrotu w aptece
Wstrząs anafilaktyczny to najcięższa postać reakcji alergicznej typu natychmiastowego. Może wystąpić po kontakcie z alergenem, np. po podaniu leku. Klasycznym przykładem są penicyliny, które mogą wywołać reakcję nadwrażliwości, w tym anafilaksję.
Dlaczego jest groźny?
Wstrząs anafilaktyczny może rozwijać się bardzo szybko i stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia. Dochodzi do gwałtownego rozszerzenia naczyń, spadku ciśnienia tętniczego, obrzęku tkanek oraz zaburzeń oddychania.
Typowe objawy
Do objawów mogą należeć:
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, omdlenie,
- spadek ciśnienia tętniczego,
- duszność, świszczący oddech, skurcz oskrzeli,
- obrzęk warg, języka, krtani,
- pokrzywka, świąd skóry, zaczerwienienie,
- nudności, wymioty, ból brzucha.
Leki szczególnie kojarzone z ryzykiem
Anafilaksję mogą wywołać różne leki, ale w pytaniach egzaminacyjnych często pojawiają się:
- penicyliny i inne antybiotyki beta-laktamowe,
- niesteroidowe leki przeciwzapalne,
- środki kontrastowe,
- leki stosowane w znieczuleniu.
Postępowanie
W przypadku podejrzenia wstrząsu anafilaktycznego konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna. Lekiem pierwszego wyboru jest adrenalina podana domięśniowo. Dodatkowo stosuje się m.in. tlen, płyny dożylne, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy.
Zapamiętaj na egzamin
Po zastosowaniu penicyliny powikłaniem potencjalnie zagrażającym życiu jest wstrząs anafilaktyczny, a nie biegunka, przebarwienie skóry ani methemoglobinemia.