Łuk odruchowy trzewno-ruchowy to droga przewodzenia impulsu nerwowego, w której bodziec powstaje w narządzie wewnętrznym, a odpowiedź pojawia się w mięśniu szkieletowym. Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym prawidłowy kierunek to: od narządu wewnętrznego do mięśnia.
Przebieg odruchu
Schematycznie łuk przebiega następująco:
- Receptor trzewny odbiera bodziec w narządzie wewnętrznym, np. ból, rozciąganie, stan zapalny.
- Impuls biegnie drogą dośrodkową do odpowiedniego segmentu rdzenia kręgowego.
- W rdzeniu dochodzi do przełączenia impulsu przez neurony pośredniczące.
- Odpowiedź wychodzi drogą odśrodkową somatyczną.
- Efekt pojawia się w mięśniu szkieletowym, najczęściej jako wzmożone napięcie, bolesność lub odruchowy skurcz.
Znaczenie w masażu
Odruchy trzewno-ruchowe są ważne szczególnie w masażu segmentarnym. Zaburzenia pracy narządu wewnętrznego mogą powodować zmiany w mięśniach unerwionych z tego samego segmentu rdzenia kręgowego. Masażysta może zauważyć np. zwiększone napięcie mięśni przykręgosłupowych, tkliwość lub obronę mięśniową.
Jak odróżnić od innych odruchów?
- Trzewno-ruchowy: narząd wewnętrzny → mięsień.
- Trzewno-skórny: narząd wewnętrzny → skóra.
- Skórno-trzewny: skóra → narząd wewnętrzny.
- Ruchowo-trzewny: mięsień → narząd wewnętrzny.
Zapamiętaj
Najważniejsza zasada egzaminacyjna: w nazwie trzewno-ruchowy pierwszy człon oznacza miejsce powstania bodźca, a drugi miejsce odpowiedzi. Czyli: trzewny = narząd wewnętrzny, ruchowy = mięsień.