Masaż konsensualny polega na opracowywaniu jednej strony ciała w celu uzyskania efektu terapeutycznego także po stronie przeciwnej, niepoddawanej bezpośredniemu masażowi. Najczęściej dotyczy to kończyn: masuje się kończynę zdrową lub dostępną, aby wywołać reakcję w kończynie chorej, unieruchomionej albo czasowo niemożliwej do opracowania.
Efektywność działania
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać kluczową wartość: działanie konsensualne masażu daje około 20% oczekiwanego efektu po stronie przeciwnej do opracowanej.
Oznacza to, że jeśli masaż wykonywany bezpośrednio na danej okolicy mógłby dać pełny efekt terapeutyczny, to masaż strony przeciwnej daje jedynie efekt częściowy. Nie zastępuje więc masażu bezpośredniego, ale może być pomocny, gdy ten jest czasowo niemożliwy.
Mechanizm działania
Efekt konsensualny wynika głównie z reakcji odruchowych układu nerwowego. Bodźce mechaniczne pobudzają receptory skóry, mięśni i tkanek głębszych. Informacja trafia do ośrodkowego układu nerwowego, a odpowiedź może obejmować również stronę przeciwną.
Możliwe skutki to m.in.:
- niewielka poprawa ukrwienia po stronie przeciwnej,
- zmiana napięcia mięśniowego,
- działanie odruchowe na tkanki nieopracowywane bezpośrednio,
- częściowe podtrzymanie funkcji w okresie unieruchomienia.
Kiedy może być stosowany?
Masaż konsensualny można rozważyć, gdy bezpośrednie masowanie danej okolicy jest utrudnione, np. z powodu opatrunku, unieruchomienia, świeżego urazu poza obszarem masażu lub silnej bolesności. Zawsze należy uwzględnić przeciwwskazania i stan pacjenta.
Najważniejsze do egzaminu
Najważniejsza informacja: efekt po stronie przeciwnej wynosi około 20%. Odpowiedzi sugerujące 50%, 75% lub 100% są zbyt wysokie.