Mediator układu nerwowego, nazywany też neuroprzekaźnikiem, to substancja chemiczna, która umożliwia przekazywanie impulsu nerwowego między komórkami nerwowymi albo między komórką nerwową a komórką efektorową, np. włóknem mięśniowym.
Gdzie działa mediator?
Mediator działa w synapsie, czyli miejscu kontaktu między neuronami. Gdy impuls nerwowy dociera do zakończenia aksonu, z pęcherzyków synaptycznych uwalniany jest neuroprzekaźnik. Przechodzi on przez szczelinę synaptyczną i łączy się z receptorami na kolejnej komórce.
Przykłady mediatorów
Do najważniejszych mediatorów należą:
- acetylocholina – uczestniczy m.in. w przekazywaniu impulsów do mięśni szkieletowych,
- noradrenalina – związana z pobudzeniem układu współczulnego,
- dopamina – wpływa na ruch, motywację i emocje,
- serotonina – uczestniczy w regulacji nastroju i bólu,
- GABA – główny mediator hamujący w ośrodkowym układzie nerwowym,
- glutaminian – ważny mediator pobudzający.
Znaczenie dla masażysty
Znajomość mediatorów pomaga zrozumieć, dlaczego bodźce mechaniczne, takie jak masaż, mogą wpływać na napięcie mięśniowe, odczuwanie bólu, relaksację oraz reakcje autonomiczne organizmu. W pytaniach egzaminacyjnych warto pamiętać: substancją ułatwiającą transmisję impulsów między komórkami nerwowymi jest mediator, a nie część budowy neuronu.