Proprioreceptory to receptory czucia głębokiego, które informują układ nerwowy o położeniu, napięciu i ruchu części ciała. Znajdują się głównie w mięśniach, ścięgnach, więzadłach, torebkach stawowych i okostnej.
W masażu klasycznym szczególnie silnie oddziałują na nie techniki obejmujące głębsze warstwy tkanek, np. ugniatanie, rozcieranie głębokie czy wibracja.
Znaczenie ugniatania
Technika ugniatania polega na chwytaniu, unoszeniu, uciskaniu, przesuwaniu i odkształcaniu tkanek miękkich. Działa przede wszystkim na mięśnie i tkankę łączną, dlatego jej oczekiwanym efektem jest powstanie podrażnień proprioreceptywnych.
Oznacza to pobudzenie receptorów czucia głębokiego, a nie tylko receptorów skóry.
Skutki pobudzenia proprioreceptorów
Pobudzenie proprioreceptorów może wpływać na:
- regulację napięcia mięśniowego,
- poprawę czucia ułożenia ciała,
- reakcje odruchowe w obrębie mięśni,
- lepsze ukrwienie i odżywienie tkanek,
- przygotowanie mięśni do pracy lub wspomaganie regeneracji.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać:
- proprioreceptory – receptory czucia głębokiego, pobudzane m.in. przez ugniatanie,
- eksteroreceptory – receptory powierzchowne skóry, pobudzane głównie przez dotyk, temperaturę i ból,
- efekt złuszczania naskórka – typowy bardziej dla działania powierzchownego, np. tarcia, a nie głównego celu ugniatania.
Dlatego przy pytaniu o oczekiwany rezultat stosowania ugniatania poprawną odpowiedzią jest powstanie podrażnień proprioreceptywnych.