Pęknięcia naprężeniowe wyrobów medycznych

Pęknięcia naprężeniowe to uszkodzenia materiału powstające pod wpływem naprężeń mechanicznych, starzenia materiału, wielokrotnej dekontaminacji, działania temperatury lub środków chemicznych. Mogą dotyczyć zarówno elementów z tworzyw sztucznych, gumy i silikonu, jak i narzędzi metalowych.

Dlaczego są niebezpieczne?

Wyrób medyczny z pęknięciem naprężeniowym traci bezpieczeństwo użytkowania, ponieważ:
- może pęknąć całkowicie podczas zabiegu lub procedury,
- trudniej go skutecznie umyć i zdezynfekować,
- w szczelinach mogą zalegać zanieczyszczenia biologiczne,
- może uszkodzić tkanki pacjenta lub ręce personelu,
- może nie spełniać swojej funkcji, np. szczelności, chwytu albo drożności.

Kwalifikacja do kasacji

Jeżeli na wyrobie medycznym lub jego elemencie stwierdza się pęknięcia naprężeniowe, wyrób należy zakwalifikować do kasacji, niezależnie od tego, czy jest to narzędzie metalowe, element z tworzywa, maska, przewód, zastawka czy część instrumentu.

Nie należy naprawiać ani ponownie wprowadzać do obiegu wyrobów, których uszkodzenie może wpłynąć na bezpieczeństwo pacjenta lub skuteczność dekontaminacji.

Kontrola w praktyce

Podczas kontroli po myciu i dezynfekcji należy zwracać uwagę na:
- rysy, mikropęknięcia i zmętnienia tworzywa,
- rozwarstwienia, odkształcenia i utratę elastyczności,
- pęknięcia przy zawiasach, łączeniach i miejscach naprężeń,
- uszkodzenia powierzchni roboczych narzędzi.

Wniosek egzaminacyjny: każdy wyrób z pęknięciami naprężeniowymi należy wycofać z użycia i przeznaczyć do kasacji.