Antyseptyka
Słownik kwalifikacji MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej
Co to jest antyseptyka?
Antyseptyka to postępowanie odkażające wykonywane na żywych tkankach, czyli na skórze, błonach śluzowych oraz w ranach. Jej celem jest zniszczenie lub zahamowanie rozwoju drobnoustrojów, aby ograniczyć ryzyko zakażenia.
W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie: antyseptyka = odkażanie skóry, błon śluzowych i ran.
Gdzie stosuje się antyseptykę?
Antyseptykę stosuje się m.in. przed:
- wykonaniem iniekcji,
- pobraniem krwi,
- założeniem wkłucia,
- zmianą opatrunku,
- opracowaniem rany,
- zabiegami wykonywanymi na skórze pacjenta.
Może być również elementem pielęgnacji ran zakażonych lub zagrożonych zakażeniem.
Przykłady środków antyseptycznych
Do antyseptyków należą preparaty przeznaczone do stosowania na tkanki, np.:
- preparaty na bazie alkoholu do skóry nieuszkodzonej,
- oktenidyna,
- chlorheksydyna,
- jodopowidon.
Środek musi być dobrany do miejsca zastosowania, ponieważ nie każdy preparat nadaje się na błony śluzowe lub do rany.
Czym antyseptyka różni się od innych pojęć?
- Antyseptyka dotyczy żywych tkanek.
- Dezynfekcja najczęściej dotyczy przedmiotów, powierzchni i sprzętu.
- Sterylizacja niszczy wszystkie formy drobnoustrojów, w tym przetrwalniki, i dotyczy głównie narzędzi oraz materiałów.
- Aseptyka polega na zapobieganiu zakażeniu, czyli niedopuszczaniu drobnoustrojów do pola pracy.
Zapamiętaj
Jeżeli w pytaniu pojawiają się słowa: skóra, błony śluzowe, zakażona rana, odkażanie tkanek, poprawną odpowiedzią zwykle jest antyseptyka.