Aseptyka

Co to jest aseptyka?

Aseptyka to postępowanie mające na celu niedopuszczenie drobnoustrojów do określonego miejsca, np. rany, pola zabiegowego, jałowego opatrunku lub sterylnego narzędzia. Nie polega głównie na niszczeniu drobnoustrojów, ale na zapobieganiu ich przeniesieniu.

W egzaminach aseptyka często jest mylona z antyseptyką. Najprościej zapamiętać: aseptyka zapobiega zakażeniu, antyseptyka odkaża żywe tkanki.

Przykłady zasad aseptyki

Do działań aseptycznych należą m.in.:
- higieniczna i chirurgiczna dezynfekcja rąk,
- używanie jałowych rękawiczek,
- stosowanie jałowych narzędzi i materiałów opatrunkowych,
- niekontaktowanie jałowego materiału z powierzchniami niejałowymi,
- przygotowanie czystego lub jałowego pola pracy,
- przestrzeganie zasad zmiany opatrunków.

Aseptyka w opiece nad pacjentem

Aseptyka jest szczególnie ważna przy czynnościach, podczas których można wprowadzić drobnoustroje do organizmu pacjenta, np. przy zmianie opatrunku, pielęgnacji rany, obsłudze cewnika, wykonywaniu iniekcji lub zakładaniu wkłucia.

Różnica między aseptyką a antyseptyką

• Aseptyka: zapobieganie skażeniu, np. użycie jałowego opatrunku.
• Antyseptyka: niszczenie drobnoustrojów na skórze, błonie śluzowej lub w ranie, np. odkażenie skóry przed zastrzykiem.

Zapamiętaj

Jeśli pytanie dotyczy zapobiegania zakażeniu i pracy w warunkach jałowych, chodzi o aseptykę. Jeśli dotyczy odkażania skóry, błon śluzowych lub ran, chodzi o antyseptykę.