Odleżyny

Odleżyny to miejscowe uszkodzenia skóry i tkanek głębiej położonych powstające najczęściej wskutek długotrwałego ucisku. Ucisk zaburza krążenie krwi, co prowadzi do niedotlenienia tkanek, martwicy i trudno gojących się ran.

Kto jest szczególnie narażony?

Największe ryzyko dotyczy pacjentów:
- długotrwale unieruchomionych w łóżku,
- niesamodzielnych, niezmieniających pozycji,
- z zaburzeniami czucia,
- niedożywionych lub odwodnionych,
- z nietrzymaniem moczu lub stolca,
- w podeszłym wieku.

Typowe miejsca powstawania odleżyn

Miejsca zależą od pozycji chorego. U pacjenta leżącego długo na plecach, czyli w pozycji grzbietowej, najbardziej narażone są okolice wyniosłości kostnych:
- kość krzyżowa,
- pięty,
- łopatki,
- potylica,
- łokcie.

Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawna jest odpowiedź: kość krzyżowa, pięty i łopatki.

Profilaktyka odleżyn

Podstawą zapobiegania jest regularne odciążanie miejsc ucisku. Należy:
- zmieniać pozycję pacjenta zwykle co około 2 godziny, zgodnie ze stanem chorego,
- obserwować skórę, szczególnie okolice wyniosłości kostnych,
- utrzymywać skórę czystą i suchą,
- stosować udogodnienia przeciwodleżynowe, np. materace, poduszki, wałki,
- dbać o odpowiednie nawodnienie i odżywienie,
- unikać tarcia i przesuwania pacjenta po prześcieradle.

Ważne na egzaminie

W pozycji na plecach nie są najbardziej narażone mostek ani kości przedramienia. Mostek jest bardziej związany z pozycją na brzuchu, a nie z długotrwałym leżeniem w pozycji grzbietowej.