Potrzeba wypoczynku i snu

Wypoczynek i sen należą do podstawowych potrzeb biologicznych człowieka. U osoby chorej i niesamodzielnej ich zaspokojenie ma szczególne znaczenie, ponieważ wpływa na regenerację organizmu, odporność, nastrój, koncentrację oraz ogólne samopoczucie.

Jeżeli pacjent w nocy często się budzi, a rano czuje się zmęczony, oznacza to, że jego potrzeba wypoczynku nie jest prawidłowo zaspokojona. W takiej sytuacji należy w pierwszej kolejności rozpoznać przyczynę zaburzeń snu i podjąć działania ułatwiające odpoczynek.

Objawy niezaspokojonej potrzeby wypoczynku

Do typowych objawów należą:
- częste wybudzanie się w nocy,
- trudności z zasypianiem,
- senność w ciągu dnia,
- zmęczenie po przebudzeniu,
- rozdrażnienie, niepokój,
- osłabienie koncentracji,
- pogorszenie współpracy z personelem.

Możliwe przyczyny zaburzeń snu

U pacjentów przebywających w zakładzie opiekuńczo-leczniczym sen może być zaburzony przez:
- ból lub duszność,
- hałas, światło, niewygodne łóżko,
- potrzebę oddania moczu,
- lęk, tęsknotę, dezorientację,
- działania niepożądane leków,
- zbyt długie drzemki w dzień,
- brak aktywności fizycznej.

Działania opiekuna medycznego

Opiekun powinien:
- zapewnić ciszę, spokój i odpowiednie zaciemnienie sali,
- zadbać o wygodną pozycję chorego,
- wywietrzyć pomieszczenie przed snem,
- ograniczyć bodźce wieczorem,
- pomóc w toalecie przed snem,
- zgłosić pielęgniarce ból, duszność lub nasilony niepokój,
- obserwować rytm snu i czuwania pacjenta.

Znaczenie egzaminacyjne

W pytaniach egzaminacyjnych sformułowania takie jak: „często budzi się w nocy”, „rano jest zmęczona”, „nie może spać” wskazują przede wszystkim na niezaspokojoną potrzebę wypoczynku, a nie odżywiania, ruchu czy termoregulacji.