Przykurcze stawowe
Słownik kwalifikacji MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej
Przykurcz stawowy to trwałe lub utrwalające się ograniczenie ruchomości w stawie. Może dotyczyć jednego lub wielu stawów, np. kolana, biodra, łokcia, nadgarstka albo palców.
Dlaczego powstają przykurcze?
U pacjentów długotrwale unieruchomionych przykurcze rozwijają się głównie z powodu braku ruchu. Mięśnie, ścięgna, więzadła i torebki stawowe nie są regularnie rozciągane, dlatego stopniowo skracają się i tracą elastyczność.
Do czynników sprzyjających należą:
- długie leżenie w jednej pozycji,
- brak ćwiczeń biernych i czynnych,
- nieprawidłowe ułożenie kończyn,
- ból ograniczający poruszanie,
- choroby neurologiczne lub ortopedyczne.
Objawy przykurczu
Typowe objawy to:
- ograniczenie zakresu ruchu w stawie,
- trudność w wyprostowaniu lub zgięciu kończyny,
- ból przy próbie ruchu,
- sztywność,
- utrudnienie pielęgnacji, ubierania i zmiany pozycji.
Znaczenie w opiece
Przykurcze są jednym z typowych następstw długotrwałego unieruchomienia. Mogą znacznie obniżać samodzielność pacjenta i utrudniać rehabilitację.
Profilaktyka
Najważniejsze działania opiekuna to:
- regularna zmiana pozycji pacjenta,
- prawidłowe ułożenie kończyn,
- zachęcanie do aktywności zgodnie z możliwościami pacjenta,
- pomoc w ćwiczeniach zaleconych przez fizjoterapeutę,
- stosowanie udogodnień, np. wałków, klinów, podpórek.
W egzaminach należy pamiętać: przykurcze w stawach są skutkiem unieruchomienia, w przeciwieństwie do porażeń, które zwykle wynikają z uszkodzenia układu nerwowego.