Reumatoidalne zapalenie stawów - opieka
Słownik kwalifikacji MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba zapalna stawów, która często obejmuje drobne stawy rąk i nadgarstków. Powoduje ból, sztywność, obrzęki, ograniczenie ruchomości oraz zniekształcenia palców. U pacjenta z widocznymi zmianami w obrębie stawów rąk największym problemem są zwykle czynności samoobsługowe.
Dlaczego RZS utrudnia samoobsługę?
Zmiany w stawach rąk osłabiają chwyt i precyzję ruchów. Pacjent może mieć trudności z:
- zapinaniem guzików, zamków i biustonosza,
- trzymaniem sztućców, kubka, szczoteczki do zębów,
- myciem się, czesaniem, goleniem,
- otwieraniem opakowań i butelek,
- przygotowaniem posiłku,
- pisaniem i obsługą telefonu.
W pytaniach egzaminacyjnych ważne jest skojarzenie: zmiany w stawach rąk = problem z samoobsługą, a nie przede wszystkim z kontaktami interpersonalnymi czy organizowaniem czasu wolnego.
Zadania opiekuna medycznego
Opiekun powinien wspierać pacjenta, ale nie wyręczać go bez potrzeby. Celem jest zachowanie możliwie największej samodzielności.
Do działań opiekuńczych należą:
- ocena zakresu samodzielności pacjenta,
- pomoc przy higienie, ubieraniu i jedzeniu,
- stosowanie udogodnień, np. sztućców z pogrubioną rączką, kubków z uchwytem, zapinaczy do guzików,
- organizacja otoczenia tak, aby potrzebne przedmioty były łatwo dostępne,
- zachęcanie do wykonywania czynności w wolniejszym tempie i z przerwami,
- ochrona stawów przed przeciążeniem,
- obserwacja bólu, obrzęków, sztywności porannej i zgłaszanie pogorszenia personelowi medycznemu.
Najważniejsze na egzamin
Pacjent z RZS i deformacjami rąk najczęściej ma największe trudności z wykonywaniem czynności samoobsługowych, ponieważ sprawność dłoni jest niezbędna do jedzenia, mycia, ubierania się i innych codziennych aktywności.