Stopniowa pionizacja pacjenta
Słownik kwalifikacji MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej
Stopniowa pionizacja to bezpieczne przechodzenie pacjenta z pozycji leżącej do siedzącej, stojącej i chodzenia. Jest szczególnie ważna u osób starszych, osłabionych, po kilku dniach leżenia, po biegunce, odwodnieniu lub chorobie.
Dlaczego nie wolno pionizować gwałtownie?
Po unieruchomieniu organizm gorzej toleruje zmianę pozycji. Nagłe wstanie może spowodować:
- zawroty głowy,
- spadek ciśnienia tętniczego,
- omdlenie,
- upadek i uraz,
- nasilenie osłabienia.
Ryzyko jest większe u osób starszych oraz po biegunce, ponieważ mogło dojść do utraty płynów i elektrolitów.
Jak przebiega bezpieczna pionizacja?
Pionizację należy wykonywać etapami:
1. Ułożenie pacjenta w pozycji półwysokiej lub wysokiej.
2. Posadzenie na brzegu łóżka z opuszczonymi kończynami dolnymi.
3. Obserwacja samopoczucia: zawroty głowy, bladość, potliwość, duszność, osłabienie.
4. Dopiero potem próba wstania z asekuracją.
5. Krótki chód, najlepiej z pomocą opiekuna lub sprzętu pomocniczego.
Rola opiekuna medycznego
Opiekun medyczny nie powinien samodzielnie decydować o wstaniu pacjenta po okresie osłabienia. Powinien skonsultować się z pielęgniarką, ponieważ to pielęgniarka ocenia stan chorego i bezpieczeństwo czynności opiekuńczych.
Podczas pionizacji opiekun:
- zapewnia asekurację,
- obserwuje pacjenta,
- reaguje na objawy pogorszenia,
- dba o bezpieczeństwo i intymność,
- pomaga w dojściu do toalety lub proponuje bezpieczniejszą alternatywę, np. krzesło sanitarne.
Najważniejsza zasada egzaminacyjna
Pacjent osłabiony po kilku dniach leżenia może być uruchamiany, ale po konsultacji z pielęgniarką, stopniowo i w obecności opiekuna.