Zakrztuszenie - pierwsza pomoc
Słownik kwalifikacji MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej
Zakrztuszenie to sytuacja, w której ciało obce, pokarm lub płyn częściowo albo całkowicie blokuje drogi oddechowe. Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie, czy pacjent może skutecznie kasłać i oddychać.
Gdy pacjent jest przytomny i kaszle
Jeżeli pacjent może mówić, oddychać i kaszleć, należy:
- zachęcać go do silnego kaszlu,
- obserwować stan pacjenta,
- nie podawać płynów,
- nie prowokować wymiotów,
- nie kłaść pacjenta na plecach.
Kaszel jest naturalnym i najskuteczniejszym mechanizmem usuwania ciała obcego z dróg oddechowych.
Gdy kaszel jest nieskuteczny
Jeżeli pacjent ma narastające trudności w oddychaniu, nie może mówić, sinieje lub kaszel jest słaby, należy wykonać uderzenia w okolicę międzyłopatkową:
- stanąć z boku i nieco za pacjentem,
- pochylić go lekko do przodu,
- wykonać do 5 energicznych uderzeń nasadą dłoni między łopatki,
- po każdym uderzeniu sprawdzić, czy ciało obce zostało usunięte.
Jeśli uderzenia nie pomagają, u dorosłych stosuje się uciśnięcia nadbrzusza, tzw. rękoczyn Heimlicha, o ile nie ma przeciwwskazań.
Gdy pacjent traci przytomność
Należy:
- wezwać pomoc,
- ułożyć pacjenta na plecach,
- rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową,
- sprawdzać jamę ustną tylko wtedy, gdy ciało obce jest widoczne.
Ważne na egzaminie
W przypadku zakrztuszenia poprawnym działaniem jest polecenie kaszlu oraz uderzenie dłonią w okolicę międzyłopatkową. Nie należy podawać picia ani prowokować wymiotów.