Zaparcia u osób starszych
Słownik kwalifikacji MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej
Zaparcia to utrudnione, zbyt rzadkie oddawanie stolca lub oddawanie stolca twardego, wymagające nadmiernego parcia. U osób starszych występują często, ponieważ wraz z wiekiem zmniejsza się aktywność fizyczna, spowalnia perystaltyka jelit, a dieta bywa uboższa w błonnik.
Dlaczego ograniczenie warzyw i owoców sprzyja zaparciom?
Warzywa i owoce są ważnym źródłem błonnika pokarmowego, który:
- zwiększa objętość mas kałowych,
- pobudza ruchy jelit,
- ułatwia regularne wypróżnianie,
- wiąże wodę, dzięki czemu stolec jest bardziej miękki.
Gdy osoba starsza je mało warzyw i owoców, w diecie brakuje błonnika, co może prowadzić do twardych stolców i zaparć.
Inne częste przyczyny zaparć
Do zaparć u osób starszych przyczyniają się także:
- zbyt mała ilość wypijanych płynów,
- unieruchomienie lub mała aktywność ruchowa,
- długotrwałe leżenie w łóżku,
- nieregularne posiłki,
- wstrzymywanie potrzeby wypróżnienia,
- niektóre leki, np. przeciwbólowe opioidowe, preparaty żelaza, leki uspokajające.
Rola opiekuna medycznego
Opiekun powinien obserwować rytm wypróżnień, wygląd stolca, zgłaszane dolegliwości bólowe oraz trudności przy oddawaniu stolca. Ważne jest zachęcanie pacjenta do picia płynów, spożywania warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych, a także do aktywności dostosowanej do możliwości.
Ważne
Nagła zmiana rytmu wypróżnień, obecność krwi w stolcu, silny ból brzucha, wymioty lub długotrwały brak stolca wymagają zgłoszenia personelowi medycznemu.