Zdolność do samoopieki
Słownik kwalifikacji MED.14 - Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej
Zdolność do samoopieki oznacza, że pacjent potrafi samodzielnie zaspokajać podstawowe potrzeby życiowe i zdrowotne albo wymaga jedynie niewielkiego wsparcia. Ocenia się nie tylko sprawność fizyczną, ale też stan psychiczny, świadomość, orientację, motywację i możliwość przestrzegania zaleceń.
Co obejmuje samoopieka?
Pacjent zdolny do samoopieki zwykle potrafi samodzielnie:
- utrzymać higienę osobistą,
- ubrać się i rozebrać,
- spożywać posiłki i przyjmować płyny,
- poruszać się w bezpieczny sposób,
- przyjmować leki zgodnie z zaleceniami,
- obserwować objawy choroby i zgłaszać pogorszenie stanu zdrowia,
- stosować zasady profilaktyki zakażeń, np. higienę rąk.
Kiedy samoopieka jest ograniczona?
Zdolność do samoopieki jest znacznie ograniczona u osób z ciężkimi zaburzeniami funkcji poznawczych, świadomości lub zachowania. Przykłady to:
- zaawansowana choroba Alzheimera,
- stan terminalny choroby nowotworowej z dużym osłabieniem,
- zaostrzenie schizofrenii z zaburzeniami myślenia, urojeniami lub dezorganizacją zachowania.
W takich sytuacjach pacjent wymaga opieki, nadzoru i pomocy w czynnościach dnia codziennego.
Przykład egzaminacyjny
Osoba chora na wirusowe zapalenie wątroby typu C może być zdolna do samoopieki, jeśli jest przytomna, logicznie komunikuje się, porusza się samodzielnie i rozumie zalecenia. Sama diagnoza choroby zakaźnej nie oznacza automatycznie niesamodzielności. Pacjent może jednak wymagać edukacji dotyczącej leczenia, higieny i zapobiegania przenoszeniu zakażenia.