Panewka
Słownik kwalifikacji MEP.01 - Montaż i naprawa maszyn i urządzeń precyzyjnych
Panewka to element łożyska ślizgowego, który stanowi powierzchnię współpracującą z wałem, czopem lub inną częścią ruchomą. Jej zadaniem jest prowadzenie elementu oraz zmniejszenie tarcia między częściami maszyny.
Funkcje panewki
- podtrzymuje lub prowadzi wał,
- przenosi obciążenia na korpus maszyny,
- zmniejsza zużycie droższych elementów, np. wału lub korpusu,
- umożliwia smarowanie powierzchni ślizgowych.
Panewka a łożysko ślizgowe
W łożysku ślizgowym nie ma kulek ani wałeczków. Wał współpracuje bezpośrednio z panewką, a między powierzchniami może znajdować się warstwa smaru lub oleju. Dzięki temu tarcie i zużycie są mniejsze.
Materiały panewek
Panewki wykonuje się z materiałów odpornych na tarcie i zużycie, np. brązu, stopów łożyskowych, tworzyw sztucznych lub materiałów spiekanych. Dobór materiału zależy od obciążenia, prędkości ruchu i warunków smarowania.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli na rysunku technicznym oznaczono panewkę, jest to mocna wskazówka, że chodzi o łożysko ślizgowe, a nie toczne. Kierunek działania siły pozwala następnie określić, czy jest ono poprzeczne, czy wzdłużne.