Przejdź do głównej treści

Platynowce

Słownik kwalifikacji MEP.05 - Wykonywanie i naprawa wyrobów złotniczych i jubilerskich

Czym są platynowce?

Platynowce to grupa metali szlachetnych chemicznie spokrewnionych z platyną. Należą do nich pierwiastki z grupy metali przejściowych, cenione za odporność na korozję, wysoką temperaturę topnienia oraz trwałość chemiczną.

Metale należące do platynowców

Do platynowców zalicza się sześć pierwiastków:

  • ruten (Ru),
  • rod (Rh),
  • pallad (Pd),
  • osm (Os),
  • iryd (Ir),
  • platyna (Pt).

W pytaniach egzaminacyjnych często pojawiają się jako grupa metali szlachetnych. Jeśli wśród odpowiedzi występuje ruten, jest on poprawnym przykładem platynowca.

Cechy charakterystyczne

Platynowce wyróżniają się:

  • dużą odpornością chemiczną,
  • wysoką gęstością, szczególnie osm i iryd,
  • wysoką temperaturą topnienia,
  • odpornością na utlenianie i działanie wielu kwasów,
  • cennymi właściwościami katalitycznymi.

Znaczenie w jubilerstwie

W jubilerstwie największe znaczenie mają platyna i pallad. Stosuje się je do wyrobu biżuterii, opraw kamieni szlachetnych oraz jako składniki stopów. Platyna jest szczególnie ceniona za trwałość, biały kolor i odporność na ścieranie.

Jak odróżnić platynowce od innych metali?

Nie każdy metal o srebrzystej barwie jest platynowcem. Nikiel, cynk i kadm nie należą do platynowców. Są metalami technicznymi lub stopowymi, ale nie zalicza się ich do tej grupy chemicznej.

Potwierdzenie

Informacja