Arbitraż
Słownik kwalifikacji MOD.03 - Projektowanie i wytwarzanie wyrobów odzieżowych
Co to jest arbitraż?
Arbitraż to metoda rozwiązywania konfliktu, w której strony sporu wybierają osobę trzecią – arbitra, najczęściej specjalistę lub osobę z autorytetem, która analizuje sytuację i podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania konfliktu.
W odróżnieniu od rozmowy, negocjacji czy mediacji, w arbitrażu strony nie wypracowują samodzielnie kompromisu. Przekazują rozstrzygnięcie osobie zewnętrznej.
Najważniejsze cechy arbitrażu
- występuje konflikt między stronami, np. pracownikami krojowni,
- strony wybierają lub akceptują arbitra,
- arbiter powinien być bezstronny i kompetentny,
- arbiter wysłuchuje stron i analizuje fakty,
- końcowym efektem jest decyzja arbitra dotycząca rozwiązania sporu.
Arbitraż a mediacja
Arbitraż często mylony jest z mediacją. Różnica jest kluczowa:
- mediator pomaga stronom rozmawiać i dojść do porozumienia, ale nie narzuca decyzji,
- arbiter podejmuje decyzję za strony konfliktu.
Przykład w zakładzie odzieżowym
Dwóch pracowników krojowni spiera się o sposób organizacji pracy przy rozkroju materiału. Nie potrafią dojść do porozumienia. Wybierają kierownika produkcji lub innego specjalistę, który ocenia sytuację i wskazuje obowiązujące rozwiązanie. To przykład arbitrażu.
Jak rozpoznać arbitraż w pytaniu egzaminacyjnym?
Szukaj sformułowań typu:
- „osoba trzecia podejmuje decyzję”,
- „specjalista rozstrzyga spór”,
- „strony wybierają arbitra”,
- „rozwiązanie konfliktu zostaje narzucone decyzją arbitra”.
Jeżeli osoba trzecia tylko wspiera rozmowę, jest to mediacja, a nie arbitraż.