Sploty tkackie
Słownik kwalifikacji MOD.08 - Wytwarzanie, konserwacja i renowacja rękodzielniczych wyrobów włókienniczych
Czym są sploty tkackie?
Splot tkacki to sposób wzajemnego przeplatania się dwóch układów nitek: osnowy i wątku. Osnowa biegnie wzdłuż tkaniny, a wątek jest wprowadzany poprzecznie. Od rodzaju splotu zależą wygląd, grubość, elastyczność, wytrzymałość i zastosowanie tkaniny.
Podstawowe rodzaje splotów
Do najważniejszych splotów tkackich należą:
- splot płócienny - najprostszy, nitka wątku przechodzi kolejno nad jedną nitką osnowy i pod następną,
- splot skośny - punkty przeplotu układają się po przekątnej, tworząc skośne prążki,
- splot atłasowy - przeploty są rozproszone, a tkanina ma gładką powierzchnię,
- splot panamowy - odmiana splotu płóciennego, w której nitki przeplatają się grupami.
Jak czytać rysunek splotu?
Na schemacie splotu kratki oznaczają miejsca krzyżowania się osnowy i wątku. Zaznaczone pola informują, która nitka znajduje się na wierzchu. Powtarzający się układ pól tworzy raport splotu, czyli najmniejszy fragment wzoru powtarzany w tkaninie.
Znaczenie w praktyce
Dobór splotu wpływa na właściwości wyrobu włókienniczego. Splot płócienny daje tkaniny zwarte i stabilne, skośny zwiększa miękkość i podatność na układanie, a atłasowy zapewnia gładkość i często połysk.
Wskazówka egzaminacyjna
Przy rozpoznawaniu splotu należy obserwować układ punktów przeplotu. Ukośne pasy wskazują na splot skośny, układ szachownicowy na płócienny, a długie przeploty i gładka powierzchnia na atłasowy.